Pod koniec roku 2015 pojawiło się w internecie zestawienie pokontrolne NIK z uwagami dotyczącymi funkcjonowania gminy Rewal w latach 2013-2015. Treść dokumentu nie jest zaskoczeniem dla nikogo, kto orientuje się w tym, co się u nas ostatnio dzieje.

Nie posiadamy płynności finansowej

Najwyższa Izba Kontroli co jakiś czas weryfikuje jednostki samorządu terytorialnego. Wyniki tych kontroli mają duże znaczenie. Z tego co zdołaliśmy się dowiedzieć, grudniowy dokument został włączony do akt sprawy śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Szczecinie. Takie informacje podała nam pani rzecznik na początku stycznia.
Wobec licznych i poważnych nieprawidłowości wykazanych w ramach kontroli NIK nie jest zaskoczeniem, że ostateczna ocena funkcjonowania naszej gminy jest negatywna. Najsmutniejszym wnioskiem jest to, że jako gmina nie posiadamy płynności finansowej żadnego stopnia!

„Nadmierne korzystanie z finansowania w instytucjach pozabankowych doprowadziło do utraty płynności finansowej, o czym świadczy m.in. rolowanie zaciągniętych długów, czy wysoka wartość zobowiązań wymagalnych w każdym z badanych lat.”

Działka za długi wobec Wodociągów niezgodnie z prawem

Dużo zastrzeżeń dotyczyło także powiązań finansowych między urzędem a spółką Wodociągi Rewal. Najwyższa Izba Kontroli zwróciła uwagę, że porozumienia związane z restrukturyzacją długu było złamaniem art. 18 ust. 2 pkt 9a ustawy o samorządzie gminnym. Chodzi o sytuację, gdzie gmina oddała spółce działkę w zamian za dług. Jak to się stało, że gmina zadłużyła się we własnej spółce? Nie przelewała należnych pieniędzy wynikających choćby z poboru pieniędzy za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W lutym 2015 roku zadłużenie wobec Wodociągów Rewal wynosiło 3,6 miliona złotych. NIK jasno stwierdził, że restrukturyzacja długu przeprowadzona prze gminę Rewal była niezgodna z prawem:

„Gmina zobowiązała się spłacić w postaci przeniesienia własności nieruchomości w zamian za umorzenie wierzytelności na 2 mln złotych. Pozostała kwota płatna w miesięcznych ratach wg ustalonego harmonogramu od lutego do września 2015 r. Kontrola wykazała, że Gmina nie oszacowała wartości nieruchomości a Rada Gminy Rewal nie podejmowała żadnej uchwały, mimo takiego obowiązku. Zbycie nieruchomości regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 14 września 2004 i nie przewidują możliwości przeniesienia własności w zamian za umorzenie długów.”

Naruszenia prawa zamówień publicznych

W raporcie NIK nie mogło zabraknąć uwag związanych z parabankami. Izba zarzuca, że w każdym z przypadków zawarcia umowy z takimi instytucjami finansowymi zostało naruszone prawo zamówień publicznych, gdyż wybór oferenta był przeprowadzany z pominięciem zasad określonych w tej ustawie. Odpowiedzialność za to spada zgodnie z prawem na wójta. Ponadto w 4 z 26 umów zawartych przez Wójta na łączną kwotę prawie 80 milionów złotych warunki finansowe zaproponowane przez daną instytucję finansową znacznie przewyższały warunki rynkowe. W jednym przypadku były wyższe o ponad 10 procent, a w 3 przekraczały je aż o 30 procent!

Odnośnie 5 umów kredytowych dotyczących m.in. budowy hali w Pobierowie, zejść plażowych w Pogorzelicy czy budynku socjalnego w Śliwinie wójt dokonał istotnych zmian postanowień, choć nie przewidywało tego ogłoszenie o zmówieniu. Jest to naruszenie art. 144 ust. 1 prawa zamówień publicznych.

Wójt pozwolił bankowi dysponować gminnym kontem

Wójt udzielił bankowi pełnomocnictwa do dysponowania gminnym rachunkiem bankowym, co jest złamaniem zasad wynikających z ustawy o finansach publicznych. Ciekawe, czy ktokolwiek z nas udzielił bankowi pełnomocnictw do dysponowania swoim prywatnym kontem?

Działania za plecami Rady Gminy

Wójt zaciągnął w 2015 roku zobowiązania finansowe na kwotę przekraczającą 7,5 miliona złotych. Jak wykazała kontrola NIK, robił to nie posiadając odpowiednich upoważnień ze strony rady gminy. Narusza to zarówno art. 91 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, jak również art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Zobowiązania wymagalne osiągnęły prawie 20 milionów

Wysokość gminnych zobowiązań wymagalnych na koniec pierwszego półrocza 2015 roku osiągnęła prawie 18,8 miliona złotych. Zdaniem NIK tak wysoka wartość zobowiązań wymagalnych świadczy o naruszeniu podstawowej zasady budżetowej określonej w art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o finansach publicznych.

To tylko kilka, naszym zdaniem najistotniejszych, naruszeń stwierdzonych prze NIK. Co ciekawe, dotyczą one działań wójta lub za które wójt odpowiada bezpośrednio. Jest to zrozumiałe o tyle, że zawiązane były z finansami gminy. Mimo to brak jest zarzutów wobec działań choćby rady gminy. Zainteresowanych pełną listą przekroczeń przepisów odsyłamy do dokumentu źródłowego, który dostępny jest tutaj…